Fijn Latijn    24-26

Vincent Hunink

De redactie van Filter vraagt me iets te schrijven over het plezier van vertalen. Een opdracht om goede zin van te krijgen. Ik mag zomaar uitleggen wat me bezielt en dagelijks bezighoudt, met alle vrijheid om te zeggen wat ik wil. En toch... Toch zou ik liever doorgaan met mijn huidige vertaalproject en lekker een pagina vierde-eeuws Latijn vertalen. Dat is voor mij blijkbaar nog leuker dan schrijven over eigen ervaringen. Wat is er dan zo fijn aan dat vertalen?

Toen ik, lang geleden, op school zat en in een les over studiekeuze klassieke talen overwoog, reageerde een goede vriend geschrokken. ‘Kun je je voorstellen,’ vroeg hij, ‘dat je dan de héle dag zit te vertalen?’ Voor hem waren de paar uurtjes Latijn per week al een corvee. Ik moest het antwoord toen schuldig blijven. Maar inmiddels weet ik: een hele dag Latijn vertalen is heerlijk. En heel uitzonderlijk. Want het lukt niet vaak een dag ongestoord aan iets te werken.

In mijn vak, de klassieke talen, zie ik wel meer vertaalliefhebbers. Veel studenten bijvoorbeeld kiezen voor de studie juist omdat ze plezier hebben in het vertalen. Bij navraag blijkt het meestal te zitten in een soort ‘puzzelinstinct’. Antieke teksten zitten vaak ingewikkeld in elkaar, met lange, complex opgebouwde zinsconstructies. Deelwoorden, allerlei bijzinnen met daarbinnen ook weer deelwoorden en bijzinnen, om nog maar te zwijgen van de ‘ablativus absolutus’ en de ‘accusativus cum infinitivo’. En vaak is er nog meer: rare woorden, bizarre beeldspraak, bevreemdende stijlfiguren en, op nog een ander niveau, gedachten die bij een gewoon mens niet opkomen. Ja, wie zo’n kluwen van taal wil ontwarren staat inderdaad voor een uitdaging en het is voorstelbaar dat mensen daarin voldoening vinden. Ik noem ze soms ‘cryptogrammenoplossers’. Voor hen zit de lol in het ontrafelen van wat eerst ondoorzichtig en duister is en pas later zijn geheim prijsgeeft. De puzzel moet dan ook vooral niet te makkelijk zijn, anders is het niet leuk.

Lees verder in de papieren Filter