25:4

vrijdag vertaaldag

Archief

2019 | week 7: Ton Naaijkens

Op 6 februari overleed Klaus Siegel, schrijver, criticus en vertaler. Ton Naaijkens herdenkt hem vandaag.
Lees meer >

Filter jaargang 25:4

Emilia Menkveld, David Colmer, Robbert-Jan Henkes & Erik Bindervoet, Huub Beurskens, Veerle De Bruyn, Lisa Thunnissen, Hans Kloos en Eva Wissenburg vouwen een waaier van emoties open; en verder Philippe Noble, David O. Cohen, Joke Bossens en Marc van Zoggel
Lees meer >

Dossier Getuigenis en vertaling

Getuigenis en vertaling lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Slachtoffers van politiek geweld worstelen met het vertalen van hun ervaringen in een taal die voor buitenstaanders begrijpelijk is, en getuigenisteksten stellen op hun beurt de vertaler vaak voor een lastige taak. In Filters nieuwe webdossier ‘Getuigenis en vertaling’ gaan negen auteurs in op het belang, de impact en de ethische dimensie van vertaling van getuigenissen. Met bijdragen van David Bellos, Sonja Lavaert, Marjolein Corjanus, Winibert Segers, Gys-Walt van Egdom en Henri Bloemen, Michel de Dobbeleer en An Van Hecke. Ingeleid door Anneleen Spiessens.
Lees meer >

Actueel Reactie op 'Anna sprankelt'

Wie mag namens wie spreken? Lieke Stelling las Christiane Kuby's reflectie op haar brief aan *de Volkskrant* over de *Anna-Karenina*voorleesmarathon tijdens ILFU en was het grondig met haar oneens.
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Op 6 februari overleed Klaus Siegel, schrijver, criticus en vertaler. Ton Naaijkens herdenkt hem vandaag.

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    Veerle De Bruyn keek met vertalersogen naar de schilderijen en prenten van Pieter Bruegel de Oude. Die inspireerden haar tot een beschouwing over ‘narijpen’, een proces dat literaire teksten verbindt met tomaten en landschappen.

     


                           Pieter Bruegel, De oogst

    Lees meer >
  • Eugenes Zeehond

    Bert de Waart ontmaskert ‘De zeehond Gods’ van Eugene Nida als een fabeldier. Maar Nida’s concept van de dynamische equivalentie blijft wel geldig, zoals blijkt wanneer we gaan kaatsen met de dichter Slauerhoff.

     

    Lees meer >
  • Over weke delen

    Hoe vermijd je dat je niet weet wat je niet weet? Voor vertalers een belangrijke vraag, willen zij blunders vermijden. Jan Gielkens over enkele vaktermen die hem in het verleden op zoektocht stuurden.

    Lees meer >
  • Vreemde ondertitels

    Literaire klassiekers worden vaak om de zoveel generaties opnieuw vertaald, maar bij film gebeurt dat vrijwel nooit, terwijl sommige klassiekers best een nieuwe ondertiteling verdienen. Tom Boekman over Foul Play.

    Lees meer >
  • Poolse helaasheid

    In het jongste nummer van Filter schrijft Joke Bossens over de vertaling van vloeken en scheldwoorden in de Poolse vertaling van de film De helaasheid der dingen. Een andere vloekcultuur, censuur en de voice-overtechniek speelden een rol bij de gemaakte vertaalkeuzes. Een uitgebreidere versie van Bossens’ artikel is nu te lezen in ons webdossier over Dimitri Verhulst.

    Lees meer >
  • Huizinga in Italië

    Op zijn eenenzeventigste begon Johan Huizinga zijn memoires te schrijven, zowel zijn ontwikkeling als historicus als de wordingsgeschiedenis van twee van zijn belangrijkste historische werken, Herfsttij der middeleeuwen en Erasmus, komen aan bod. In 2016 bezorgde Anton van der Lem een geannoteerde editie van deze herinneringen bij uitgeverij Vantilt. Vorig jaar verscheen het boek in een Italiaanse vertaling. Een korte receptiegeschiedenis van Huizinga in Italië door vertaler Gerrit van Oord.

    Lees meer >
  • Een nieuw jaar nieuwe woorden

    Los van de oud- en nieuwjaarshype van ‘het woord van het jaar’ schraapt Ton Naaijkens dagelijks woorden bij elkaar die hij nog nooit gezien of gehoord heeft. Hij is niet de enige vertaler die dat doet. Het jaar begon goed met: knotes.

     

    Lees meer >
  • Een schild van liefde

    Op 28 november 2017 sprak Désirée Schyns tijdens het symposium ‘Getuigenis in vertaling’ aan de Universiteit Gent met vertalers David Bellos, Daniel Cunin, Mireille Cohendy, Marianne Kaas en Philippe Noble over hun vertalingen van getuigenissen door slachtoffers van de Holocaust. Filter presenteert ‘Een schild van liefde’, de transcriptie die Schyns maakte van dit bijzonder boeiende, indringende gesprek, waarin uiteenlopende teksten, ervaringen en opvattingen aan bod komen. Warm aanbevolen en vanaf nu te lezen in ons webdossier ‘Getuigenis en vertaling’.

               

    Lees meer >
  • De vertaler een slaaf?

    In de nieuwe vertaling van James Baldwins The Fire Next Time had vertaler Harm Damsma geen zeggenschap over de vertaling van de termen ‘white’, ‘negro’ en ‘nigger’. Over de vertaling van de politiek beladen woorden valt veel te discussiëren, maar de keuzes van de uitgever gaan in dit geval ten koste van het vileine van Baldwins zinnen. Bovendien hoort de vertaler geen slaaf te zijn van exegeses waar hij niet achter staat, betoogt Ton Naaijkens.

    Lees meer >
  • Letterenfonds Vertaalprijs 2018

    Op 14 december werd Goedele De Sterck bekroond met de Letterenfonds Vertaalprijs 2018. De jury prijst haar vertalingen, haar veelzijdigheid en haar onvermoeibare inzet voor de aanwas van jonge literair vertalers Nederlands-Spaans. Voor webfilter schrijft ze vandaag over het belang van (ver)taalopleidingen in kleine talen, die overal in Europa op de tocht staan omdat ze weinig rendabel zouden zijn. Gelukkig zijn er nieuwe initiatieven, want ook in de toekomst moeten er nog vertalingen uit het Estisch, het Bulgaars en het Nederlands gelezen kunnen worden.

    Lees meer >
  • Alice Curiouser and curiouser!

    Ondanks Lewis Carrolls angst dat zijn beroemde kinderboek overtaalbaar zou zijn, kent Alice's Adventures in Wonderland inmiddels een bijzonder rijke vertaalgeschiedenis. Carrolliaan Janne Van Beek dook in de Nederlandse vertalingen en licht vijf curieuze keuzes uit van moedige en maffe collega's die zich in de loop van honderdvijftig jaar aan Carrolls chef-d'oeuvre hebben gewaagd.

     

    Lees meer >
  • De laatste taal

    Dialectale verschillen, generatieverschillen en anderstaligheid zorgen ervoor dat de kwetsbare ouderen in verzorgingstehuizen niet altijd de duidelijke taal krijgen waar ze recht op hebben. Doen oudere bewoners wel een powernap, bijvoorbeeld, of vangen zij eerder een uileken? Isabelle Bambust en Giovanni Bevilacqua tekenen pogingen tot communicatie in Vlaamse rusthuizen op.

     

    Lees meer >
  • Wat het oog wil

    Waar echte boekenliefhebbers in vervoering kunnen raken bij de geur van versbedrukt papier, deed de 'verpakking' van intrigerend leesvoer Jeske van der Velden lange tijd niets. Tot ze op een Engelse rommelmarkt een beduimeld, maar deftig exemplaar van Miltons verzameld werk opduikelde. De illustraties gaven haar stof tot nadenken: wat valt er te zeggen over het uiterlijk van boeken en historische ontwikkelingen op vertaalgebied?

     

    Lees meer >
  • Dossier Getuigenis en vertaling

    Getuigenis en vertaling lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Slachtoffers van politiek geweld worstelen met het vertalen van hun ervaringen in een taal die voor buitenstaanders begrijpelijk is, en getuigenisteksten stellen op hun beurt de vertaler vaak voor een lastige taak. In Filters nieuwe webdossier ‘Getuigenis en vertaling’ gaan negen auteurs in op het belang, de impact en de ethische dimensie van vertaling van getuigenissen. Met bijdragen van David Bellos, Sonja Lavaert, Marjolein Corjanus, Winibert Segers, Gys-Walt van Egdom en Henri Bloemen, Michel de Dobbeleer en An Van Hecke. Ingeleid door Anneleen Spiessens.

    Lees meer >
  • Filter op de Sofa - en online

    Deze week zijn weer drie nieuwe Filterjaargangen online gekomen. De webredactie onderwerpt zichzelf aan een analyse en licht een paar hoogtepunten uit.

    Lees meer >
  • Recensie This Little Art

    This Little Art van Kate Briggs heeft één echte hoofdpersoon: het vertalen. De vierhonderd bladzijden waarop kleine en grote kwesties rondom het vertalen aan bod komen lezen volgens recensent Lisa Thunnissen soms als een roman of verhalenbundel en soms als (auto)biografie. Briggs kent haar theoretici, maar schrijft ook over het leven van vertalers en haar eigen vertaalpraktijk. Een aanrader.

    Lees meer >
  • Recensie Vertaalmanifest

    De Amerikaanse publicist en vertaler Mark Polizzotti schreef een provocatief ‘vertaalmanifest’ dat door zijn uitgever wordt aangeprezen als een heldere en boeiende uiteenzetting van wat vertalen is en doet. Floris Cohen denkt er het zijne van.

    Lees meer >
  • Casestudy Mrs Dalloway

    Geïnspireerd op Bakhtin stelt Lenore Lampens dat de vertaler het vreemde perspectief van het ‘buitenstaanderschap’ nodig heeft om de betekenissen die in de brontekst vervat zitten geen ‘geweld’ aan te doen. Aan de hand van een casestudy van een korte passage uit Virginia Woolfs roman Mrs Dalloway laat zij zien hoe de modale woorden – belangrijk voor onder meer de karakterisering van het hoofdpersonage – in drie Nederlandse vertalingen iets anders worden ingekleurd.

    Lees meer >
  • Vrouwen zijn gek

    Vrouwen zijn gek en gek is positief: Ton Naaijkens geeft vrouwelijke kunstenaars de eer die ze verdienen, vooral de buitengewone surrealiste Leonora Carrington. Via haar Mexicaanse krokodil komt hij ondanks de smeltende zomerzon toch nog terecht bij de ingewikkelde vertaalgeschiedenis van haar teksten!

     

    Lees meer >
  • Jubileumboekje Willingly

    Heeft Filter inmiddels bewezen dat over vertalen steeds iets nieuws te zeggen valt? We denken van wel en het valt na te gaan. In de 25 jaar van ons bestaan publiceerden we ruimduizend essays, kritieken, verhalen, portretten, recensies, waaiers, geschiedenissen, statistieken, pleidooien en meer. Nu presenteren we een feestbundel met 31 columns die nog niet eerder op papier verschenen. 31 prikkelende columns uit de online columnrubriek van Filter: Vrijdag Vertaaldag. 31 columns van 31 auteurs die laten zien dat er meer dan duizend manieren zijn om over vertalen te schrijven, zelfs in ongeveer duizend woorden.

    Steun Filter en koop dit boek!
    Verkrijgbaar in de boekhandel en bij de uitgever.

     

    Omslag_

    Lees meer >
  • Speelaanwijzingen van Satie

    Erik Satie voegde aan zijn muziek intrigerende speelaanwijzingen toe die open zijn voor interpretatie. Die open interpretatie was vermoedelijk precies de bedoeling van de componist, betoogt Eva Wissenburg, die zich buigt over de vertaling van enkele van deze al even poëtische frasen.

    18.19_Satie _Bladmuziek _Correctie

    Lees meer >
  • Een ware vertaalmolen FVP 2018

    Op Wereldboekendag veranderde Houtzaagmolen De Ster in een ware Vertaalmolen: de Filter Vertaalprijs 2018 werd er uitgereikt en het bulkte er van de vertalers.

    17.18_Molen De Ster _CFM

    Lees meer >