20:1

vrijdag vertaaldag

Archief

2021 | Week 19: Ton Naaijkens

‘De dood komt de dood tegen,’ schreef Edmond de Goncourt, die 1870 een noodlottig jaar noemde. Noodlottig was het afgelopen jaar zeker voor wie ons ontvielen. Ton Naaijkens herdenkt drie vertalers onder hen: Leo van Maris, Walter van der Star en Hafid Bouazza.
Lees meer >

Filter jaargang 28:1

De jury van de Filter Vertaalprijs 2021, Onno Kosters, Christiane Kuby, Ton Naaijkens, Jaap van Vredendaal, Eva Wissenburg en Miek Zwamborn, onze columnist in 2021.
Lees meer >

Dossier Literair vertalen en technologie

Negen uiteenlopende bijdragen en een addendum om het debat over technologie en literaire vertaling aan te zwengelen: nieuwe ontwikkelingen nopen tot ‘diepgaande reflectie’.
Lees meer >

Actueel Weg met de oudere vertaler?

Reactie van Rien Verhoef op een droomflard van Ton Naaijkens over het beroepsperspectief van jonge vertalers in zijn inleiding tot ‘Het vertaaljaar 2020’ in de laatste Filter (28:1), wat ook weer leidt tot een reactie.
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    Tja, het zijn de tijden wel. Terwijl we langzaam uit het diepe dal aan het kruipen zijn, het zogenaamde normale leven tegemoet gaan, kijken we terug en krijgen we een scherper oog voor wat niet normaal was. Voorop het wegvallen van mensen. ‘De dood komt de dood tegen,’ schreef Edmond de Goncourt, die 1870 een noodlottig jaar noemde. Noodlottig was het afgelopen jaar zeker voor wie ons ontvielen. Ton Naaijkens herdenkt drie vertalers onder hen: Leo van Maris, Walter van der Star en Hafid Bouazza.

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    Coronakapsels, liefde voor haar streektaal en het (soms nooit vervulde) anticiperen van de onderzoeker op de vreugde van de vondst zetten Isabelle Bambust aan om de oorsprong van drie bijna uitgestorven kappersuitdrukkingen uit te pluizen in een 'triggercolumn'.

    Lees meer >
  • Gepassioneerde vertalers Persoonlijke projecten

    Terugblikkend op zijn rol als jurylid van de Filter Vertaalprijs 2021 merkt Hans Kloos op dat de vertalingen die door de jaren heen voor deze prijs werden genomineerd maar al te vaak een vaste eigenschap blijken te bezitten: in vele gevallen gaat het om een persoonlijk project van een gepassioneerde vertaler. Dat de vertaling daar wel bij vaart, hoeft niet te verbazen. Maar hoe vergaat het de vertaler?

    Lees meer >
  • Debat Weg met de oudere vertaler?

    Reactie van Rien Verhoef op een droomflard van Ton Naaijkens over het beroepsperspectief van jonge vertalers in zijn inleiding tot ‘Het vertaaljaar 2020’  in de laatste Filter (28:1), wat ook weer leidt tot een reactie.

    Lees meer >
  • Filter Vertaalprijs 2021 naar Bas Belleman

    Prijs ter waarde van € 6000, ter beschikking gesteld door de meest vooraanstaande uitgevers van vertaalde fictie en non-fictie in ons taalgebied, op Wereldboekendag uitgereikt aan Bas Belleman voor Shakespeares sonnetten, verschenen bij Athenaeum – Polak & Van Gennep.

    Als we het origineel niet al kenden, zouden deze gedichten door kunnen gaan voor oorspronkelijk Nederlandse. Belleman trekt in zijn kloeke boek de sonnetten van Shakespeare helemaal naar onze tijd als hij betoogt dat de donkere dame aan wie de laatste sonnetten gericht zijn wellicht geen vrouw is, maar een man in travestie of misschien zelfs iemand voor wie geen plaats is in de traditionele genderverdeling. Belleman lokt de lezer steeds verder het dubbelzinnige spiegeltaalpaleis in van schijn en werkelijkheid, tot het haar of hem duizelt.

    Lees meer >
  • Lucky Luke in vertaling

    ‘Nu weet ik wat Vlamingen steevast moeten doormaken als ze onze vertalingen lezen’, aldus Robbert-Jan Henkes. ‘Die vertalingen smaken altijd, hoe dan ook, Noord-Nederlands. Ook al beseffen wij hier dat niet. Omdát we dat niet beseffen.’ Met 73 nieuwe Lucky Lukes wordt flink tegengas geboden.

    Lees meer >
  • Vertaling en expansiedrang

    Vertaling kan een belangrijke rol spelen in internationale machtsverhoudingen. Al in de zestiende en zeventiende eeuw waren Spaanse missionarissen zich daarvan maar al te bewust. Ze zetten vertaling handig in om de bevolking van Patagonië tot het christendom te bekeren... én om aan de expansiedrang van het Spaanse Rijk tegemoet te komen.

    Lees meer >
  • Nieuwe Filter jaargang 28 nummer 1

    De nieuwe Filter is verschenen, bij onze nieuwe uitgever AFdH, in een nieuwe vorm en met een nieuwe columnist! Kleiner, fijner, dikker.

    In het jaar waarin voor velen de werkvloer verdween konden vertalers blijven waar ze altijd al aan het werk zijn: thuis. Misschien was het wel een ideaal vertaaljaar, voor de kluizenaar in hen die zich had teruggetrokken in de coronaloze woestijn. Hieronymus is niet voor niets hun schutspatroon. Maar anders dan deze kerkvader, die daar in de woestijn met zijn leeuw zelfvoorzienend moet zijn geweest, moet de moderne vertaler zijn retraite doorbreken en zorgen voor brood op de plank. Klik op de link hieronder voor een voorproefje.

    Lees meer >
  • Met Melody door de pandemie

    Deze week bestaat Serge Gainsbourgs album L’histoire de Melody Nelson vijftig jaar. Carlijn Brouwer waagde een poging om de songteksten ervan te vertalen, ‘Met Melody door de pandemie’ doopte ze het project in gedachten. De teksten bleken gelaagder en subtieler te zijn dan ze altijd dacht.

    Lees meer >
  • De ideale vertaler

    Uitgeverij Meulenhoff bestempelde Marieke Lucas Rijneveld als ‘ideale vertaler’ voor het werk van Amanda Gorman. Een interessante uitspraak, schrijft Paula van Rooijen, want wat maakt een vertaler ideaal, naast het feit dat ze een persoonlijke verwantschap heeft met het werk van de te vertalen auteur?

    Lees meer >
  • Vertalingen schrijven

    Een vertaling schrijf je, maar wat voor soort schrijven is vertalen dan? Wil Boesten over vertalen en schrijven, schrijven en vertalen en het werk van Albert Vigoleis Thelen.

    Lees meer >
  • Dossier Literair vertalen en technologie

    Wat kan technologie anno 2021 betekenen voor het literair vertalen én voor de vertaalwetenschap? In een gloednieuw en vuistdik Webfilterdossier, samengesteld door Joke Daems en Gys-Walt van Egdom, worden uiteenlopende nieuwe mogelijkheden kritisch tegen het licht gehouden. Met bijdragen van Jack McMartin, Luc van Doorslaer, Haidee Kotze, Gys-Walt van Egdom, Joke Daems, Winibert Segers, Henri Bloemen, Onno Kosters, Margot Fonteyne, Rebecca Webster, Lisa Horenberg, Chris Bakker, Pauline de Bok en Theo van der Ster.

      
     

    Lees meer >
  • Recensie twee biografieën

    Filter-redacteur Harm-Jan van Dam bespreekt twee vertalingen uit 2019, twee biografieën van een persoon uit de klassieke oudheid, beide verschenen bij Omniboek, toevallig vertaald door dezelfde vertaler. Het gaat hem niet primair om detailkritiek, maar eerder om een paar algemene problemen die spelen bij het vertalen van wetenschappelijke non-fictie. Wie is eigenlijk het beoogde publiek? Hoe ver moet de vertaler gaan om bijzonderheden toegankelijk te maken voor de niet-ingevoerde lezer? Hoe goed moet hij of zij zelf thuis zijn in het onderzoek en tegelijkertijd een taalkunstenaar zijn? En wat te doen met citaten en langere teksten uit andere talen die in de brontekst zijn opgenomen in de taal van die brontekst? Een en ander laat zich goed illustreren aan non-fictie in een vakgebied met een lange staat van dienst, waarvan de precieze inhoud tegenwoordig voor veel mensen onbekend is.

    Lees meer >