6:1

vrijdag vertaaldag

Archief

2018 | Week 46: Koen Boelens

Vertaler Koen Boelens beleefde onlangs spannende dagen tijdens het Crossing Border festival. Maar hij zag er meer tekenen van optimisme en minder doemdenken dan sommige critici. Er waren genoeg kunstenaars met een inspirerende boodschap, die hem ook als vertaler vertrouwen schonken.
Lees meer >

Filter jaargang 25:3

In deze special over het vertalen van meertalige tekst artikelen van Rainier Grutman, Louise Viljoen, Lieve Jooken, Onno Kosters, Ilse Logie, Katrien Lievois, Hanne Kloots & Nahed Noureddine.
Lees meer >

Dossier Getuigenis en vertaling

Getuigenis en vertaling lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Slachtoffers van politiek geweld worstelen met het vertalen van hun ervaringen in een taal die voor buitenstaanders begrijpelijk is, en getuigenisteksten stellen op hun beurt de vertaler vaak voor een lastige taak. In Filters nieuwe webdossier ‘Getuigenis en vertaling’ gaan negen auteurs in op het belang, de impact en de ethische dimensie van vertaling van getuigenissen. Met bijdragen van David Bellos, Sonja Lavaert, Marjolein Corjanus, Winibert Segers, Gys-Walt van Egdom en Henri Bloemen, Michel de Dobbeleer en An Van Hecke. Ingeleid door Anneleen Spiessens.
Lees meer >

Actueel Reactie op 'Anna sprankelt'

Wie mag namens wie spreken? Lieke Stelling las Christiane Kuby's reflectie op haar brief aan *de Volkskrant* over de *Anna-Karenina*voorleesmarathon tijdens ILFU en was het grondig met haar oneens.
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag



    Vertaler Koen Boelens beleefde onlangs spannende dagen tijdens het Crossing Border festival. Maar hij zag er meer tekenen van optimisme en minder doemdenken dan sommige critici. Er waren genoeg kunstenaars met een inspirerende boodschap, die hem ook als vertaler vertrouwen schonken.

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag


    Marije de Bie (directeur Vertalershuis), vertalers Paula Stevens en Edith Koenders, Anna Enquist (juryvoorzitter) en Johan Harstad
    Foto: Gordon Meuleman

    Vorige week ontvingen Johan Harstad en vertaalsters Edith Koenders en Paula Stevens de Europese Literatuurprijs. In zijn dankwoord maakte de schrijver nog eens duidelijk hoe arbeidsintensief én hoe belangrijk vertalen is.

    Lees meer >
  • Vreemder en vreemderder


                                              Still uit Youtubefilm door Eugene Cheese

    Bij vertalen voor kinderen wordt vaak flink bewerkt: Carrolliaan Janne Van Beek laat zien dat verreweg de meeste vertalers van Alice de jeugd beschermen tegen Carrolls vernieuwende aanpak. Pas de laatste jaren kunnen kinderen weer lachen met de dood.

    Lees meer >
  • Wat het oog wil

    Waar echte boekenliefhebbers in vervoering kunnen raken bij de geur van versbedrukt papier, deed de 'verpakking' van intrigerend leesvoer Jeske van der Velden lange tijd niets. Tot ze op een Engelse rommelmarkt een beduimeld, maar deftig exemplaar van Miltons verzameld werk opduikelde. De illustraties gaven haar stof tot nadenken: wat valt er te zeggen over het uiterlijk van boeken en historische ontwikkelingen op vertaalgebied?

     

    Lees meer >
  • Oude wijn in nieuwe zakken?

    Stel, je mag een inhoudelijk hyperactueel, maar stilistisch zeer ouderwets boek vertalen waar bovendien al een vertaling van bestaat, wat doe je dan? Eline Jongsma besloot de hulp van de computer in te schakelen om te onderzoeken wat anderen doen als ze zo'n opdracht krijgen. Maar of ze haar voorgangers zal volgen...?

       
    Lees meer >
  • Actueel Reactie op column

    Wie mag spreken namens wie? Lieke Stelling las Christiane Kuby's reflectie op haar brief aan de Volkskrant en was het grondig met haar oneens.

    Lees meer >
  • De nacht der Girondijnen in vertaling

    Soms moet een tekstelement niet alleen worden vertaald, maar ook uitgelegd. Vorige week liet Bert de Waart zien hoe Sam Garrett dat doet als Reve- en Wolkersvertaler. De wondere wereld van de realia blijft hem fascineren. Deze week buigt hij zich over verschillende vertalingen van De nacht der Girondijnen van Jacques Presser.

    Omslag 1e editie De nacht der Girondijnen

    Lees meer >
  • Recensie This Little Art

    This Little Art van Kate Briggs heeft één echte hoofdpersoon: het vertalen. De vierhonderd bladzijden waarop kleine en grote kwesties rondom het vertalen aan bod komen lezen volgens recensent Lisa Thunnissen soms als een roman of verhalenbundel en soms als (auto)biografie. Briggs kent haar theoretici, maar schrijft ook over het leven van vertalers en haar eigen vertaalpraktijk. Een aanrader.

    Lees meer >
  • Realia in De avonden en Turks fruit

    Bert de Waart over de wondere wereld van de realia: meer of minder unieke, dus niet zo één-twee-drie te vertalen elementen uit een broncultuur. Wat doe je er als vertaler mee? Deze week buigt hij zich over enkele passages uit de Engelse versies van De avonden en Turks fruit, beide van de hand van Sam Garrett.

    Lees meer >
  • Dossier Getuigenis en vertaling

    Getuigenis en vertaling lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Slachtoffers van politiek geweld worstelen met het vertalen van hun ervaringen in een taal die voor buitenstaanders begrijpelijk is, en getuigenisteksten stellen op hun beurt de vertaler vaak voor een lastige taak. In Filters nieuwe webdossier ‘Getuigenis en vertaling’ gaan negen auteurs in op het belang, de impact en de ethische dimensie van vertaling van getuigenissen. Met bijdragen van David Bellos, Sonja Lavaert, Marjolein Corjanus, Winibert Segers, Gys-Walt van Egdom en Henri Bloemen, Michel de Dobbeleer en An Van Hecke. Ingeleid door Anneleen Spiessens.

    Lees meer >
  • Afsluiting 2-jarige onderzoeksmaster Literair Vertalen

    Afgelopen woensdag 29 augustus 2018 sloot Ton Naaijkens onder grote belangstelling de tweejarige, transnationale Master Literair Vertalen (2013-2018) definitief af.  Er werd gezongen, maar niet gedanst en de laatste acht studenten presenteerden met verve hun afsluitende trajecten.

    Afsluiting tweejarige, transnationale Master Literair Vertalen
    Sweelinckzaal, Drift 21, Utrecht (Foto: Elbert Besaris)

    Lees meer >
  • Vertaald worden

    Wetenschapshistoricus Floris Cohen schrijft over zijn niet onverdeeld positieve ervaringen als vertaald auteur. Schort het sommige vertalers aan vertaalvaardigheid of aan voldoende kennis van het Nederlands? Wat behelst de vakbekwaamheid van de vertaler eigenlijk? Misschien ook het gezonde verstand om in geval van twijfel bij anderen te rade te gaan?

     

    Lees meer >
  • Recensie Vertaalmanifest

    De Amerikaanse publicist en vertaler Mark Polizzotti schreef een provocatief ‘vertaalmanifest’ dat door zijn uitgever wordt aangeprezen als een heldere en boeiende uiteenzetting van wat vertalen is en doet. Floris Cohen denkt er het zijne van.

    Lees meer >
  • Casestudy Mrs Dalloway

    Geïnspireerd op Bakhtin stelt Lenore Lampens dat de vertaler het vreemde perspectief van het ‘buitenstaanderschap’ nodig heeft om de betekenissen die in de brontekst vervat zitten geen ‘geweld’ aan te doen. Aan de hand van een casestudy van een korte passage uit Virginia Woolfs roman Mrs Dalloway laat zij zien hoe de modale woorden – belangrijk voor onder meer de karakterisering van het hoofdpersonage – in drie Nederlandse vertalingen iets anders worden ingekleurd.

    Lees meer >
  • Vertaald door Nijhoff Met prenten van Tijtgat

    De ene achternaam is de andere niet. Maar met Tijtgat kun je wel voor de dag komen. In Schiedam is momenteel een tentoonstelling te zien van de schilder Tytgat. Die illustreerde ooit een befaamde vertaling van Nyhoff – excusez: Nijhoff, die van de prijs. Zo verleidelijk als Tytgat schilderde, zo verleidelijk vertaalde Nijhoff laat Ton Naaijkens zien.

    Lees meer >
  • Vertalersportret van een esperantist

    Jan Gielkens schreef een korte levenschets van een van de vele vergeten vertalers: de bijzondere publicist Willem Verloren van Themaat (1931–1996), die behalve een geleerd mathematicus, een productieve vertaler was in en uit het Esperanto.

    Lees meer >
  • Und täglich grüßt das Murmeltier

    David O. Cohen vervolgt zijn kruistocht tegen Duitse titelvertalingen. Die vertalingen blijken niet alleen koddig, schlager-achtig of onbegrijpelijk, maar soms zelfs diep doorgedrongen in de Duitse maatschappij, zoals het 'Murmeltier'. Maar met het staartje daarvan kan hij ook zelf weer om zijn Nederlandse oren worden geslagen.

    Lees meer >
  • Birdbrain Mafkees

    Een literaire avond over de Amerikaanse beatdichter Allen Ginsberg zette Jeske van der Velden aan het denken: de 'pingpongvoordracht' van het gedicht 'Birdbrain' / 'Mafkees' door Ginsberg en zijn vriend en vertaler Simon Vinkenoog vijfendertig jaar eerder roept ideeën op over vertaalpoëtica en literaire opvattingen, vertaallust en manipulatie.

    Lees meer >
  • Vrouwen zijn gek

    Vrouwen zijn gek en gek is positief: Ton Naaijkens geeft vrouwelijke kunstenaars de eer die ze verdienen, vooral de buitengewone surrealiste Leonora Carrington. Via haar Mexicaanse krokodil komt hij ondanks de smeltende zomerzon toch nog terecht bij de ingewikkelde vertaalgeschiedenis van haar teksten!

     

    Lees meer >
  • Codex en Codax

    Warmte en slapeloosheid: daardoor leerde Adri Boon zeven eeuwenoude liederen in de Galicisch-Portugese volkstaal kennen. De troubadour Martim Codax bezong vriend, geliefde, zee, golven, de kerk van Vigo en alles wat die begrippen kunnen symboliseren. Boon laat de variaties en finesses zien..

    Lees meer >
  • Filter op de Sofa - en online

    Deze week zijn weer drie nieuwe Filterjaargangen online gekomen. De webredactie onderwerpt zichzelf aan een analyse en licht een paar hoogtepunten uit.

    Lees meer >
  • Jubileumboekje Willingly

    Heeft Filter inmiddels bewezen dat over vertalen steeds iets nieuws te zeggen valt? We denken van wel en het valt na te gaan. In de 25 jaar van ons bestaan publiceerden we ruimduizend essays, kritieken, verhalen, portretten, recensies, waaiers, geschiedenissen, statistieken, pleidooien en meer. Nu presenteren we een feestbundel met 31 columns die nog niet eerder op papier verschenen. 31 prikkelende columns uit de online columnrubriek van Filter: Vrijdag Vertaaldag. 31 columns van 31 auteurs die laten zien dat er meer dan duizend manieren zijn om over vertalen te schrijven, zelfs in ongeveer duizend woorden.

    Steun Filter en koop dit boek!
    Verkrijgbaar in de boekhandel en bij de uitgever.

     

    Omslag_

    Lees meer >
  • In memoriam Raymond van den Broeck (1935–2018)

    Op de rouwkaart van Raymond van den Broeck (1935–2018) prijkte een motto van Goethe: ‘Uitbundig juichend, / tot de dood toe bedroefd; / gelukkig is alleen / de ziel die bemint.’ De Vlaamse vertaalwetenschapper overleed op 26 juni jl., op 3 juli was er een uitvaartplechtigheid in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen aan de Holle Weg te Kontich-Kazerne. Op het bidprentje stond een citaat van Dostojevski, eindigend met de regels ‘en weer vraagt ge u af / wat heb ik gedaan met mijn jaren / waar hebt ge uw beste tijd begraven / hebt ge geleefd of niet…’. Een leven is kort en woorden zijn vluchtig. Maar beide citaten – uit de Egmont en uit Witte nachten – zeggen iets over de mens Van den Broeck, iemand die kon enthousiasmeren om even later te versomberen, iemand ook die leefde van de literatuur, het lezen, de woorden van voorgangers. Om Raymond van den Broeck te eren en zijn belang als vertaalwetenschapper te onderstrepen verwijzen we naar de bespreking die Ton Naaijkens in 1999 schreef over zijn verzamelde essays.

    Lees meer >
  • Mantsjoes toen en nu  in gedichten en gebeden

    Hoe kan het dat bijna niemand in Europa nog weet wie de Mantsjoes waren, terwijl onze Haagse notabelen hun koffie ooit uit Mantsjoe porselein dronken? Fresco Sam-Sin wil de Mantsjoe literatuur van toen en nu voor een Nederlands publiek ontsluiten, want dat taalgebied heeft heel veel moois te bieden.

    18_26_Tegel (1)

    Lees meer >
  • Speelaanwijzingen van Satie

    Erik Satie voegde aan zijn muziek intrigerende speelaanwijzingen toe die open zijn voor interpretatie. Die open interpretatie was vermoedelijk precies de bedoeling van de componist, betoogt Eva Wissenburg, die zich buigt over de vertaling van enkele van deze al even poëtische frasen.

    18.19_Satie _Bladmuziek _Correctie

    Lees meer >
  •  Eva Wissenburg ontvangt Dr. Elly Jaffé Stipendium

    Tijdens een feestelijke bijeenkomst op 31 mei in Amsterdam is de Dr. Elly Jaffé Prijs 2018 voor de beste literaire vertaling uit het Frans naar het Nederlands toegekend aan Martin de Haan. Het Dr. Elly Jaffé stipendium van € 7.000,- voor een veelbelovende vertaler is uitgereikt aan Eva Wissenburg.

    Eva Jaffé

    De Haan Jaffé Foto's Inigo Garayo

    Lees meer >
  • Een ware vertaalmolen FVP 2018

    Op Wereldboekendag veranderde Houtzaagmolen De Ster in een ware Vertaalmolen: de Filter Vertaalprijs 2018 werd er uitgereikt en het bulkte er van de vertalers.

    17.18_Molen De Ster _CFM

    Lees meer >
  • Wauwelwok wordt Klepperjaks

    Moet het klarm of grimvol zijn, sloef of klielig? De Wauwelwok lijkt in elk geval wel echt een Klepperjak geworden: Harm-Jan van Dam las een prachtboek met alle Nederlandse en Afrikaanse vertalingen van Lewis Carroll’s nonsensgedicht ‘Jabberwocky’, en ook nog vol analyses, achtergrondinformatie en extra’s. De auteurs verdienen een juichend Callooh Callay.

    LC3-1024x 614Charles Lutwidge Dodgson / Lewis Carroll

    Lees meer >
  • De vertaalridder

    Ton Naaijkens bespreekt Nobel streven, de biografie die Frits van Oostrom schreef over de vijftiende-eeuwse vertaler en ridder Jan van Brederode. Naaijkens laaft zich aan de hapaxen van de vertaalridder – het woord van het jaar 2017, ‘appongeluk’, valt erbij in het niet – en verwondert zich over woorden die opkomen en uitdoven als nova's.

    Somme Le Roi

    Lees meer >