O, gelukkige koning…    82-90

Kader Abdolah en Sheherazade

Christiane Kuby

Over het algemeen staat ‘hervertellen’ niet erg hoog aangeschreven bij literatuurliefhebbers en vertalers. Bij hervertellingen ligt immers de nadruk vooral op de inhoud en komt de literaire vorm op de tweede plaats. Toch zijn er uitzonderingen. In de westerse cultuur heeft de uitvinding van de boekdrukkunst ervoor gezorgd dat het mondeling vertellen van verhalen min of meer is verdwenen, maar in andere culturen, zoals de Perzische en de Afrikaanse (griots), staan de verhalenvertellers nog altijd hoog in aanzien. In die traditie past het idee van Kader Abdolah om de vertellingen van Duizend-en-één-nacht niet te vertalen maar te hervertellen en op die manier de Perzische traditie naar ons taalgebied over te hevelen.

Ik was te benieuwd hoe de verhalen mij in de versie van Abdolah zouden bevallen om er níét voor te gaan zitten. Of zou ik moeten zeggen: liggen? Want ik moet meteen bekennen dat de lectuur verslavend was, ik kon me er maar moeilijk van losmaken. En na het lezen begrijp ik helemaal dat hervertellingen als voortzetting van de mondelinge traditie een functie hebben, naast de ‘echte’ vertalingen.

Rond mijn veertiende las ik de verhalen die Sheherazade nacht na nacht aan de koning vertelt om aan een wisse dood te ontsnappen voor het eerst. Ik zie het boek dat ik cadeau had gekregen nog voor me; het was minstens zo dik als de uitgave van Abdolah die nu voor me ligt, maar was, anders dan de zijne, versierd met prachtige illustraties, illuminaties uit oude Indiase of Perzische handschriften die je naar een paradijselijke wereld verplaatsten. Sierlijke jonge vrouwen zaten naast klaterende fonteinen in tuinen tussen bloeiende planten, omgeven door kleurrijke vogeltjes en andere dieren, vaak maakten ze muziek of speelden ze discreet erotische spelletjes met mannen of met elkaar... U kent die illustraties vast wel, ze hebben ons beeld van de Oriënt bepaald, een romantisch beeld uiteraard waar we allang vanaf zijn, maar wat niet wegneemt dat die tekeningen zelf verfijnde kunstwerken zijn waar je nog steeds van kunt genieten. Ik raakte verslaafd aan de vertellingen van Duizend-en-één-nacht.

Lees verder in de papieren Filter
Lees meer over: