Aan de weg timmeren voor beginners    29-34

Koen Boelens

‘Ik was op het juiste moment op de juiste plaats.’ Vaak lijkt dat zo ongeveer de strekking van het antwoord dat de beginnend literair vertaler krijgt als die een ervaren collega vraagt hoe hij of zij aan de eerste literaire vertaling is gekomen. Dat is in ieder geval hoe ik het dikwijls interpreteerde toen ik als masterstudent docenten en alumni het hemd van het lijf vroeg. De meeste vertalers in opleiding leren namelijk al snel dat het niet makkelijk is om je als beginner in het wereldje te vestigen en dat je dus flink aan de weg zult moeten timmeren. Maar hoe gaat dat in zijn werk? Ieders carrière blijkt op net weer een andere manier van start te gaan. Met een beetje pessimisme lijkt het algauw een kwestie van geluk, alsof de eerste boekopdracht min of meer moet komen aanwaaien. Gelukkig is dat onzin, want hoewel inderdaad niemand de garantie heeft dat hij of zij na het afronden van een opleiding binnen afzienbare tijd de eerste literaire roman of poëziebundel vertaalt, heeft de aankomend vertaler de toekomst wel degelijk deels in eigen hand. Talent en een gedegen opleiding lijken randvoorwaarden, daarna moet er ‘iets’ gebeuren waardoor het balletje gaat rollen. Tussen de regels van al die verschillende anekdotes over het begin van al die verschillende vertaalcarrières door, in de wirwar van juiste momenten en plaatsen, is misschien toch iets van een algemene lijn te ontdekken. Wat volgt is een poging die te ontwaren. Niet aan de hand van mijn eigen ervaringen, maar op basis van een enquête die ik heb voorgelegd aan dertien collega’s die eveneens in de laatste tien jaar een vertaalopleiding hebben afgerond en inmiddels als literair vertaler werkzaam zijn.

Lees verder in de papieren Filter