‘Stellingen, standjes en strapatsen’    27-34

Mythos vertaald

Jeske van der Velden

In zijn twee meest recente boeken, Mythos en Heroes, waagt Stephen Fry zich aan de Griekse mythen. Mythos, het eerste deel van de twee, draait om de ontstaansgeschiedenis van het Griekse pantheon, en daarnaast komen hervertellingen van verschillende mythen uit onder andere de Metamorfosen van Ovidius en De gouden ezel van Apuleius aan bod. In de Britse pers werd Mythos weliswaar positief besproken, maar de ontvangst was verder lauwtjes. Een voor de hand liggende verklaring kan zijn dat het boek in eigen taalgebied moest concurreren met een keur aan bekende, soms zelf klassiek geworden hervertellingen, zoals die van Nathaniel Hawthorne, Edith Hamilton, Robert Graves en Simon Russell Beale. Een recensent in The Guardian vraagt zich af of de Britse markt niet ietwat overvoerd is. In Nederland daarentegen konden Fry’s mythen in vertaling wel degelijk op een enthousiaste ontvangst rekenen. Toch kun je moeilijk beweren dat er in het Nederlands geen concurrerende vertellingen bestonden; de geliefde boeken van Imme Dros bijvoorbeeld, of Ilja Leonard Pfeijffers De Griekse Mythen, dat in 2015 verscheen, of de vele, al dan niet geïllustreerde bewerkingen voor kinderen. Waarom groeide Mythos dan toch uit tot zo’n fenomeen? Heeft het Nederlandstalige leespubliek een onstilbare honger naar Griekse mythen, zijn we simpelweg idolaat van Fry, of is er (ook) iets anders aan de hand?

De verkoop van de vertaling werd ongetwijfeld geholpen door een uitzonderlijk goede timing. Op 8 maart 2018 zond DWDD een special uit voorafgaand aan de Boekenweek, in de vorm van een reprise van het legendarische boekenprogramma Hier is... Adriaan van Dis. Maar liefst een halfuur gaat op aan een interview met Stephen Fry, waarin niet alleen Mythos, maar ook Fry’s opvattingen over allerlei aspecten van de hedendaagse samenleving worden besproken. Bovendien vertelt Fry openlijk over persoonlijke zaken, zoals zijn manisch-depressieve stoornis. Fry vermaakt het publiek met een paar woorden aandoenlijk vermangeld Nederlands, maar eigenlijk palmt hij de kijkers vooral in met zijn enthousiasme en zijn bereidheid zijn kwetsbare kant te laten zien. Van Dis houdt ondertussen de vertaling van Mythos in zijn handen, die de dag voorafgaand aan de uitzending verschenen is. In de weken daarna klimt Mythos snel in de bestsellerlijsten, en het staat zelfs twee weken lang op de eerste plaats. Het boek krijgt lovende besprekingen in de Nederlandse pers. Nog steeds verkoopt Mythos gestaag, en ook het volgende deel zag in ons taalgebied onder de titel Helden het licht; hoog tijd dus om meer aandacht te besteden aan deze bestsellende vertaling.

Lees verder in de papieren Filter
Lees meer over: