Vreemdeling in de taal    55-58

Emilia Menkveld

Hoe vertaal je een boek waarvan de brontaal zelf het belangrijkste thema is? Dat bovendien werd geschreven door een auteur die nog niet helemaal thuis is in die taal? Manon Smits vertaalde Met andere woorden van Jhumpa Lahiri: haar vijfde boek, maar tegelijkertijd ook een soort debuut. Nooit eerder publiceerde Lahiri in het Italiaans, een taal die ze pas op volwassen leeftijd leerde. In Met andere woorden beschrijft ze hoe ze het Engels achter zich laat om volledig op te gaan in die nieuwe taal.

Jhumpa Lahiri (1967) werd geboren in Londen als kind van Indiase immigranten uit Calcutta. Toen ze twee jaar was, verhuisde het gezin naar de Verenigde Staten. Daar groeide ze op tussen het Bengaals, de taal van haar ouders, en het Engels, de taal waarin ze haar opleiding kreeg. En de taal waarin ze ging schrijven. In 1999 debuteerde ze met de verhalenbundel Interpreter of Maladies. Daarna volgden de roman The Namesake, de verhalenbundel Unaccustomed Earth en de roman The Lowland. Haar personages zijn migranten die vanuit India naar Europa en de Verenigde Staten komen, of juist terugkeren naar het land van hun voorouders. Vaak worstelen ze met gevoelens van ontworteling, het idee nergens thuis te horen.

Lahiri heeft van meet af aan veel waardering ontvangen voor haar werk. Haar debuutbundel werd meteen bekroond met de Pulitzerprijs, haar eerste roman The Namesake is verfilmd, The Lowland stond op de shortlist van de Man Booker Prize. Haar boeken zijn in tientallen talen verschenen. Marijke Emeis vertaalde de eerste verhalenbundel in het Nederlands. Ko Kooman nam de volgende drie boeken voor zijn rekening.

En toen ging het roer om. In 2011 verhuisde Lahiri met haar man en twee kinderen naar Rome om zich volledig in het Italiaans te kunnen onderdompelen. Ze besloot voorlopig afstand te doen van het Engels, dat haar daarbij toch maar in de weg zou zitten. In Rome begon ze voor het eerst ook in het Italiaans te schrijven, hoe moeizaam dat in het begin ook ging. Het Italiaanse tijdschrift Internazionale wilde haar teksten wel publiceren. Die artikelen werden in 2015 gebundeld onder de titel In altre parole; door Manon Smits vertaald als Met andere woorden.

Lees verder in de papieren Filter