Hoe we denken dat we denken    41-46

Over de vertaling Ons feilbare denken: thinking, fast and slow

Cees Koster

Een flink deel van de Nederlandse markt voor uit het Engels vertaalde boeken bestaat uit non-fictieteksten. In een (kwalitatief dan wel kwantitatief) overzicht van de stand van zaken op deze markt mag deze categorie dus niet ontbreken. Een kwantitatief overzicht van aantallen boeken op deze markt bestaat niet, wel van omzetcijfers (over 2014; zie www.kvb.nl/feiten-en-cijfers/kerncijfers), en daaruit blijkt dat non-fictiewerken 43% van de markt beslaan tegenover 38% voor fictie. Ik ga ervan uit dat de trend op de markt voor vertalingen zich voor dit segment niet onderscheidt van die op de gehele Nederlandstalige markt en dat het aandeel non-fictie groeiend is, waarbij we in gedachten moeten houden dat binnen het segment non-fictie boeken van allerlei aard en niveau verschijnen (de Koninklijke Vereniging voor het Boekenvak maakt bijvoorbeeld een onderscheid tussen ‘non-fictie informatief’ en ‘non-fictie vrije tijd’). Het aantal categorieën in veelgebruikte genreclassificaties is voor non-fictie veel groter dan voor fictieboeken.

Business Contact
Een van de interessantere Nederlandse uitgeverijen op dit gebied is Atlas Contact, een uitgeverij wier eigen fonds voor een substantieel deel uit (literaire) non-fictie bestaat, maar die met Business Contact ook een imprint heeft met een fonds dat zich uitsluitend richt op non-fictieboeken binnen specifieke subdomeinen.

Verstopt op de pagina met contactgegevens vinden we de signatuur van deze imprint:

Uitgeverij Business Contact […] publiceert boeken op het gebied van management, economie, psychologie, werk en loopbaan, voor een algemeen publiek. Onze boeken verrijken de geest, verscherpen de discussie, geven duiding aan de tijd of maken het leven gewoon mooier. Ze gaan ergens over. (http://www.businesscontact.nl/contact/)

Met de vier genoemde domeinen laat Business Contact zich kennen als een uitgever die midden in het moderne leven staat. Het zijn onderwerpen die in de openbaarheid überhaupt al sterk aanwezig zijn (denk aan specialistische tijdschriften voor een algemeen publiek en aan de weekendbijlagen van kwaliteitskranten) en voor een deel ook als hedendaagse lifestyle-onderwerpen gelden. Mijn indruk is dat de verdeling in het fonds tussen oorspronkelijk Nederlandstalig en vertaald (zo goed als uitsluitend uit het Engels) tamelijk evenwichtig is.

In het fonds zitten een paar flinke sellers, soms zelfs met tientallen drukken. Eén daarvan is Ons feilbare denken van cognitief psycholoog Daniel Kahneman, die in 2002 de Nobelprijs voor de Economie kreeg toegekend vanwege zijn werk als een van de grondleggers van de gedragseconomie. De vertaling kwam kort na het origineel uit in 2011, dit jaar verscheen de vijfentwintigste druk.

Het lijkt een boek te zijn dat precies in de signatuur van de uitgeverij past en als zodanig ook als representatief kan gelden. Het interessantste aspect van die signatuur, vooral vanuit het oogpunt van vertaling bezien, is wat mij betreft de tweeledige focus op enerzijds specialistische domeinen en anderzijds een algemeen publiek. Dat zijn twee grootheden die niet per se makkelijk met elkaar in overeenstemming te brengen zijn en de combinatie ervan kan vertalers voor fikse problemen plaatsen.

Lees verder in de papieren Filter