Boventiteling: what's in a name?    52-57

Aline  Remael
Anna Vermeulen

Toen de stille film klank kreeg en de personages begonnen te praten, zat Hollywood met een probleem: zijn uiterst lucratieve uitvoerproduct werd met de dood bedreigd. De oplossing? Nasynchroniseren of ondertitelen, naargelang de voorkeur van het land van bestemming. Vandaag steken theatervoorstellingen meer en meer de nationale grenzen en taalgrenzen over. De oplossing? Boventitelen, zo blijkt. Alle theaterliefhebbers die het werk van exotische gezelschappen appreciëren hebben er wel eens een stijve nek aan overgehouden. Net als ondertitels worden ook boventitels voor toneel of opera, een aan ondertiteling verwante vertaalvorm die toch net iets anders is, gewaardeerd en/of verguisd.

Ook boventiteling is een vorm van intra- of interlinguale vertaling (Jakobson 1959), waarbij een transcriptie of vertaling van een audiovisuele tekst simultaan met de voorstelling wordt aangeboden aan het publiek. Aanvankelijk waren de voornaamste verschillen tussen de twee vertaalvormen vooral de plaats waar de titels verschijnen (‘boven’ of ‘onder’), het al dan niet live-aspect (boventitels worden live geprojecteerd door iemand die tijdens de voorstelling op een toets drukt) en het genre: ondertiteling wordt automatisch geassocieerd met film en televisie, terwijl boventiteling hoort bij opera en toneel. Intussen zijn de verschillen vervaagd en lopen de twee modaliteiten steeds meer door elkaar. 

The Deerhouse (2008)

Hertenhuis500 

Lees verder in de papieren Filter