De stripvertaler als semiotisch onderzoeker    16-22

Nadine Celotti
Vertaling: Jan-Jaap Spies

De vertaling van stripverhalen brengt belangrijke kwesties met zich mee die gekenmerkt worden door culturele, economische, politieke of zelfs psychoanalytische factoren, allemaal zaken die van invloed kunnen zijn op het succes van strips in verschillende landen. Het is bekend dat sommige strips behoorlijk moeizaam de grens overgaan en niet omdat de vertaling ‘goed’ of ‘slecht’ is. Zo is het bijvoorbeeld in Groot-Brittannië moeilijk om aan Corto Maltese van Hugo Pratt te komen of in Italië aan werk van Tronchet. De zeer populaire en succesvolle Italiaanse reeks Dylan Dog is in Frankrijk op een fiasco uitgelopen na drie pogingen in verschillende periodes (1987, 1993 en 2001) en door verschillende uitgevers (Lug, Glenat en Hors Collection). Strips zijn cultuurproducten en elke cultuur heeft andere opvattingen over formaat, verschijningsfrequentie, prijs, lay-out, kleurgebruik, enzovoort, over al die elementen, kortom, die uitgesproken kunnen verschillen. Zo wordt in Frankrijk het zogeheten ‘48CC’-formaat (48 bladzijden, harde kaft, in kleur) als typisch Frans gezien, terwijl in Italië het formaat van Bonelli Comics (16x21 cm) het meest geliefd is, en is in de Verenigde Staten het maandelijks verschijnende stripalbum van 32 bladzijden in kleur het gebruikelijkst. Strips hebben daarnaast in verschillende landen een andere culturele status. McCloud (2000: 65) zegt hierover bijvoorbeeld: ‘Amerikaanse strips zijn qua populariteit en culturele acceptatie ver achtergebleven bij die van Europa en Japan.’ Maar ook binnen Europa wordt er bijvoorbeeld in Frankrijk, waar strips een groot deel van het aanbod in boekwinkels en bibliotheken uitmaken, veel meer aandacht aan gegeven dan in Italië, waar ze doorgaans in kiosken te vinden zijn en vooral gezien worden als een product voor kinderen of adolescenten dat zelfs een negatieve invloed op hen kan hebben en hen kan afhouden van ‘echte’ literatuur. Italiaanse strips voor volwassenen, zoals die van Hugo Pratt of Milo Manara, horen eerder thuis in de intellectuele hoek en zijn daar vaak alleen te vinden in stripboekhandels.

Lees verder in de papieren Filter