Over Shakespeare and the Language of Translation van Ton Hoenselaars (ed.)    75-78

Tanja Holzhey

Mijn eerste noemenswaardige kennismaking met Shakespeare vond plaats op een Oost-Duitse basisschool toen ik een jaar of tien was. We bespraken fragmenten uit A Midsummer Night’s Dream, maar dan onder de titel Ein Sommernachtstraum, en dit gebeurde niet in de Engelse les, maar in de Duitse. En twee jaar later stond Romeo und Julia op het lesprogramma – ik heb het nog even opgezocht – in de Schlegel-vertaling uit 1797. Ik maakte toen geen onderscheid tussen originelen en vertalingen, laat staan tussen vertalingen onderling. En als ik me goed herinner ging het daar tijdens de les ook niet over. Shakespeare was gewoon Shakespeare en zijn taal (ook in vertaling) dus onveranderlijk. Ook later recipieerde ik het werk van deze dichter voornamelijk in de vorm van vertalingen.

Ton Hoenselaars, samensteller van de bundel Shakespeare and the Language of Translation, benadrukt in zijn inleiding dat vertalingen het belangrijkste middel zijn bij de Shakespeare-receptie in de niet-Engelstalige wereld. Vertaalgerelateerd onderzoek zou volgens hem dan ook een substantiëler onderdeel moeten uitmaken van Shakespeare-studies. Tot dusver is hieraan bijna uitsluitend aandacht besteed door anglisten extra muros. De reden hiervoor is volgens Hoenselaars dat Shakespeare volgens het romantische auteursideaal als dé nationale dichter wordt gezien. Ingrepen in de tekst door her- of vertalingen worden als degeneratie en devaluatie beschouwd, waardoor velen menen dat zijn werk alleen in de oorspronkelijke taal het bestuderen waard is. Volgens Hoenselaars is deze opvatting achterhaald en sluit ze niet aan bij het kosmopolitische karakter van de hedendaagse Shakespeare-studies, het standpunt uit de romantiek wordt in deze bundel dan ook betwist. De vijftien essays die erin zijn opgenomen pogen deze visie bij te stellen door de taal van Shakespeare vanuit een vertaalgericht perspectief te analyseren. De bundel laat met andere woorden onderzoekers binnen de Shakespeare-studies kennismaken met de mogelijkheden die inzichten uit het vertaalonderzoek voor hun vak bieden en geeft suggesties voor nieuw onderzoek.

Lees verder in de papieren Filter