Niets blijft hetzelfde    40-46

Susan Bassnett
Vertaling: Helen Zwaan

In 2004 kondigde de Britse regering onder Tony Blair het einde aan van het verplichte vreemdetalenonderwijs op middelbare scholen. Dit betekent dat wanneer leerlingen op hun veertiende het vakkenpakket kiezen waarin ze twee jaar later eindexamen doen, daar geen enkele vreemde taal in hoeft te zitten. Ik weet nog hoe geschokt ik was toen ik dit hoorde en de voor de hand liggende gevolgen van deze maatregel besprak ik in mijn columns voor The Independent en Times Higher Education: ik voorzag een enorme afname in het aantal leerlingen dat een vreemde taal zou willen leren, wat zou doorwerken in het hoger onderwijs. Dertien jaar later zijn die gevolgen maar al te duidelijk zichtbaar. Het aantal Britse leerlingen dat nog een vreemde taal kiest is drastisch gedaald en op universiteiten is er bezuinigd op de afdelingen Moderne Talen of zijn ze zelfs helemaal opgedoekt. Ondertussen heb ik ontelbare petities ondertekend in een poging deze onverzettelijke drang naar eentaligheid tegen te gaan. In augustus 2017 maakte The Times de resultaten bekend van een enquête onder middelbare scholen waaruit bleek dat één op de vijf is gestopt met het geven van Duits op het hoogste niveau en één op de acht helemaal geen Frans en Spaans meer aanbiedt. Britse jongeren willen geen vreemde talen meer leren.

Hoe heeft het zo ver kunnen komen, in een tijd waarin het aantal twee- of meertaligen wereldwijd juist zo enorm toeneemt? Het is verleidelijk om meteen ‘Brexit!’ te roepen, maar de verklaring moet elders gezocht worden. Een deel van de oorzaak is de opkomst van het Engels als wereldtaal en het groeiende aantal mensen dat Engels als tweede of derde taal heeft, waardoor het voor native speakers minder hard nodig is om een vreemde taal te leren, of althans, dat denken ze. Problematisch hieraan is natuurlijk het feit dat eentaligheid een groot nadeel met zich meebrengt, aangezien eentaligen ook vaak monocultureel zijn en zich daardoor alleen tot andere culturen kunnen verhouden vanuit hun eigen belevingswereld.

Lees verder in de papieren Filter