Iets over Kafka in beeld en vertaling    35-39

Ton Naaijkens

Niemand minder dan ’s werelds beroemdste undergroundtekenaar Robert Crumb boog zich over Kafka, de persoon en zijn werk. Oog & Blik publiceerde diens Kafka samen met uitgeverij De Harmonie in 2005 in het Nederlands. Er wordt druk in gearceerd, het is onmiskenbaar Crumb (www.crumbproducts.com).

De tekst van het boek, dat oorspronkelijk Introducing Kafka heette en al in 1993 verschenen was, is van de Amerikaanse auteur David Zane Mairowitz, Pieter van Oudheusden zorgde voor de vertaling. Het boek stapt met zevenmijlslaarzen door Kafka’s wereld en de toon is er ook naar. ‘Wat moest hij met dit lichaam dat hij zelf te mager vond, slungelig, onhandig, onaangenaam om te zien en bovendien een obstakel voor iedereen? Het moest verkleind worden, zichzelf uithongeren, ergens onderduiken of zich eenvoudigweg veranderen in een beest, liefst een dat met zijn buik de grond raakte en dat kon wegkruipen zonder de wereld al te veel aanstoot te geven.’ Daarna volgt de verbeelding van Die Verwandlung, inclusief het ondier waarin Gregor Samsa al in zin één verandert: Crumb beeldt af wat Franz Kafka (1883–1924) zelf welbewust in het midden houdt (hij wilde ook niet dat het insect op het omslag te zien was, ‘zelfs niet in de verte’). Wat in het oog springt bij Crumb is dat tal van mannelijke figuren uit Kafka’s verhalen (beroemdheden als genoemde Samsa, K., Josef K. etc.) het uiterlijk hebben van de auteur zelf. Datzelfde gebeurt ook bij een andere beeldroman van dezelfde Mairowitz: Kafka’s Het proces.

Lees verder in de papieren Filter