Een wereld van verschil    47-55

Christelijke young adult-literatuur in Nederlandse vertaling

Marije Kok

Young adult-literatuur: toen de term in 2009 kwam overwaaien uit Amerika kon niemand vermoeden hoeveel invloed dit label zou hebben op de Nederlandse (jeugd)boekenmarkt. Nog geen tien jaar later is het fenomeen, gericht op jongeren tussen de vijftien en vijfentwintig jaar, uitgegroeid van iets nieuws en vreemds naar een literair subsysteem dat het gat tussen kinderliteratuur en volwassenenliteratuur opvult, met zijn eigen kenmerken, doelgroep, marketingstrategieën, vertaalproblemen en zelfs boekenkasten in boekhandels en bibliotheken. Over de definitie van young adult-literatuur (hierna ook yal genoemd) zijn de meningen nog steeds verdeeld. Toen Jean Christophe Boele van Hensbroek als uitgever van Lemniscaat in 2009 de ya-boekenkast in Nederland introduceerde, was het misschien zijn bedoeling om met young adult-literatuur een nieuw genre te creëren. Zijn boekenkast mocht enkel gevuld worden met ‘goed geschreven boeken met een jongere als hoofdpersoon. Geen chicklit of fantasy, maar realistische romans die als opstapje kunnen fungeren naar literatuur voor volwassenen’ (Boele van Hensbroek, geciteerd in Ros 2010: 12). Toch zouden de Nederlandse ya-boekenkasten niet alleen met boeken van zijn eigen uitgeverij gevuld worden en kregen langzaam maar zeker ook andere genres er hun plaats, zoals Stephenie Meyers vampierserie Twilight en Suzanne Collins’ dystopische De Hongerspelen. Verschillende Nederlandse uitgeverijen ontvingen het Amerikaanse label met open armen en gebruikten het als marketingtool om jongeren weer aan het lezen te krijgen, waardoor yal uitgroeide van iets relatief kleins tot een categorie boeken die niet meer weg te denken is uit de Nederlandse boekenwereld.1 En niet alleen reguliere uitgeverijen omarmden het fenomeen, ook christelijke uitgevers besloten mee te liften op de hype, wat opvallend is omdat de specifieke kenmerken van young adult-literatuur niet overal even goed lijken aan te sluiten bij de christelijke doelgroep, en er zelfs een kloof lijkt te bestaan tussen christelijke en seculiere jeugdliteratuur. Zo leggen christelijke boekhandelaren vrijwel geen seculiere titels in hun boekhandels en worden christelijke titels nauwelijks bekroond met seculiere jeugdliteraire prijzen (Lolkema & Prins 2005: 14). Daarnaast staat yal bekend om haar zware, soms zelfs taboedoorbrekende onderwerpen, haar expliciete beschrijvingen en haar grove taalgebruik, een leefwereld die volgens onderzoekster Enny de Bruijn ‘dikwijls haaks staat op het christelijke gedachtegoed’.

Lees verder in de papieren Filter