Retourtje tekst    67-75

‘Intencie’ als leidraad bij de vertaling van Alejandra Pizarniks poëzie

Gys-Walt van Egdom

Welke poëtische beginselen zijn van belang bij de totstandkoming van een literaire tekst en welke consequenties hebben deze beginselen, die in de originele tekst besloten liggen, voor de vertaling? Door de aandacht te richten op deze verzwegen poëticale uitgangspunten hoop ik los te komen van het idee dat de vertaler enkel tussen lezer en auteur bemiddelt door te kiezen voor een toe-eigenende of een vervreemdende vertaling. De poëtische beginselen openen perspectieven voor nieuwe doelstellingen in de vertaling, doelstellingen waarvan de contouren geschetst zullen worden aan de hand van een casus, de vertaling van een gedicht van Alejandra Pizarnik.

Wat is het doel van vertaling? Waarschijnlijk is het leeuwendeel van de vertalers ervan overtuigd dat vertaling op een optimale overzetting van een semantische inhoud is gericht. Zelfs literair vertalers zullen deze overtuiging ondersteunen – zo niet in hun metateksten dan toch in hun vertaalproducten. In zijn invloedrijke tekst ‘De opgave van de vertaler’ (2004) (origineel: ‘Die Aufgabe des Übersetzers’, 1972 [1921]) probeert Walter Benjamin die overtuiging een halt toe te roepen: hoewel we bezwaarlijk kunnen stellen dat een zakelijke tekst niet op communicatie (van inhouden) is gericht, kunnen we van literaire teksten wel beweren dat zij niet op inhoudsoverdrachten zijn gericht – ‘[h]et wezenlijke ervan is niet mededeling’ (2004: 59, 1972: 9). Vertalingen die de ‘inhoud’ van een werk overzetten, zijn volgens Benjamin dan ook slechte vertalingen.

Lees verder in de papieren Filter