Hollandse Sirenen    21-23

Peter de Voogd

Ulysses vertalen is lastig. Neem bijvoorbeeld het woord dat steeds gekoppeld is aan Blazes Boylan, en dat als Leitmotiv nadrukkelijk aanwezig is in ‘Sirens’, episode 11 uit Ulysses, zo’n veertien keer, in vele verbuigingen: ‘jaunty’. Afkomstig van het Franse ‘gentil’ betekent het zoiets als ‘zwierig’, maar ook ‘kwiek’, en ‘zelfverzekerd’. Eén van de verbuigingen heeft daarbij een specifieke Ierse betekenis in de frase ‘jaunting car’, een open tweewielig rijtuigje, nog een reden waarom er steeds de associatie met Boylan is: hij toert opzichtig door Dublin in zo’n ‘jaunting car’. Het zelfstandig naamwoord ‘jaunt’ betekent ‘snoepreisje’ (en Bloom is zich maar al te zeer bewust van Boylans geplande reis met Molly naar Belfast en Liverpool), het werkwoord ‘to jaunt’ betekent ‘een plezierreisje maken’. ‘Jaunt’ komt vaak samen met ‘jingle’ voor in ‘Sirens’. ‘Jingle’ heeft weer andere associaties. De ‘jingle’, het liedje over de Seaside Girls waarmee Boylan geassocieerd wordt, is er een van, maar het is ook het geluid dat het oude koperen ledikant in de slaapkamer van de Blooms maakt wanneer je erop beweegt – bijvoorbeeld om halfvijf in de middag op 16 juni 1904. En ook hier doemt het koetshuis op, want een ‘jingle’ is in Ierland een tweewieler met een dakje erop.

Ierland2010 256

Lees verder in de papieren Filter