12:3

vrijdag vertaaldag

Archief

2017 | Week 41: Barbara de Lange

De jaren van Virginia Woolf is het Schwobboek van de maand oktober. Vertaalster Barbara de Lange heeft de stijl van Woolf tot in detail ontleed om haar impressionistische zinnen zo goed mogelijk weer te geven in het Nederlands.
Lees meer >

Filter jaargang 24:3

Met bijdragen van Anneleen Spiessens, Marjolijn Storm, Sien Degeest, Elke Brems, Jan Ceuppens, Marije Kok, Jan Van Coillie, Inez Aussems en een column van Philippe Noble
Lees meer >

Dossier Vertaling en censuur

Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Webfilter dit dossier, met bijdragen van Sarah Bonciarelli, Lidia Rura, Guillermo Sanz Gallego en Jeroen Vandaele.
Lees meer >

Actueel Week 19: Filter Vertaalprijs uitgereikt

Robbert-Jan Henkes heeft de Filter Vertaalprijs 2017 gewonnen met Bij mij op de maan. Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw (Van Oorschot, 2016).
Lees meer >

 
  • Vrijdag Vertaaldag

    De jaren van Virginia Woolf is het Schwobboek van de maand oktober. Vertaalster Barbara de Lange heeft de stijl van Woolf tot in detail ontleed om haar impressionistische zinnen zo goed mogelijk weer te geven in het Nederlands.  

    17.41_Tegel

    Lees meer >
  • Vorige Vertaaldag

    Als W.F. Hermans een Duitse kolonel het woord 'cultuur' in de mond legt, wat bedoelt hij dan precies? En hoe vertaal je dit woord in het Engels? David Colmer ging op zoek.

    17.40_Scheerattributen

    Lees meer >
  • In Memoriam Hans Driessen (1953-2017)

    Vorige week overleed Hans Driessen, gelauwerd vertaler van klassiekers uit de Duitse filosofie en literatuur. Cees Koster herdenkt hem.

     Driessenboekhandel

    Hans Driessen

    Lees meer >
  • Vertalen met oog voor enscenering

    De vertaling van een tekst voor toneel is nog maar een beginpunt. Nathalie Tabury laat zien dat in toneelvertalingen de vertaler zijn eigen identiteit duidelijker toont en meer een bewerker moet zijn: de toneelvertaler transformeert de tekst voor de enscenering.

    Schouwburg Tabury (1)

    Lees meer >
  • Recensie Mevrouw Couperus

    Ton Naaijkens bespreekt drie vertalingen van Mevrouw Couperus, Else Baud, aan de hand van twee recente boeken van H.T.M. van Vliet. Hij schrijft over haar aanpak en vertaalopvattingen, de invloed van haar man, en kort over hoe zij misschien over kolonialisme dacht.

    Couperus _en _echtgenote _op _de _boot

    Elisabeth Couperus-Baud en Louis Couperus

    Lees meer >
  • Alledaags toerisme en geldzucht

    Ton Naaijkens las deze vakantie mysterieuze teksten op de bordjes onderweg. Die deden hem beseffen hoeveel primitieve vertalingen we om ons heen zien, terwijl de echte vertaler wordt gekenmerkt door intelligentie, zorg, toewijding, empathie en creativiteit. Jawel. Maar die waarden zijn niet in geld uitgedrukt.

    Lege _portemonnee2

    Lees meer >
  • Vertalers uit de coulissen  voor het voetlicht

    Een digitaal naslagwerk waarin je alle vertalers uit het Nederlandse taalgebied kunt vinden, met naam, toenaam en wat ze allemaal gedaan hebben. Het klinkt als een utopie, maar het staat eraan te komen. Filter doet er van harte aan mee. Petra Broomans legt uit hoe het zo gekomen is en wat het zou kunnen worden.

    Tegel Broo

    Lees meer >
  • De vlag en de lading

    En dan eindelijk houd je het product van maanden arbeid in handen: je vertaling in druk. Vaak is het omslag een complete verrassing, soms in minder positieve zin. Rien Verhoef maakte het in zijn lange loopbaan meer dan eens mee.

    17.33_frontpage

    (Hubertus Gojowczyk, Tür zur Bibliothek, 1977 (detail); Neue Galerie Kassel)

    Lees meer >
  • Lebe das jahrige Vondelpark

    Het honderdjarig bestaan van het Vondelpark werd gevierd met een beeldententoonstelling. De teksten in de begeleidende catalogus rammelden nogal, voorzichtig gezegd. Dat viel op. Jan Gielkens belicht een minicasus vertaalpraktijk en vertaalkritiek anno 1965.

    17.32_illus

    Voorplat catalogus (ontwerp Karel Apfel)

    Lees meer >
  • Interpretatie of projectie?

    Hoe interpretatie en projectie een vertaling kunnen kleuren of zelfs verkleuren. Christiane Kuby blaast het stof van een stuk dat zij in de jaren tachtig schreef over een Sappho-vertaling van Renée Vivien (1877-1909); een stuk dat zij ook opstuurde naar Ida Gerhardt, wat resulteerde in een brief.

    17.31_RV&NBw _chaise

    Lees meer >
  • quintuplette en ander wielerjargon

    Leerzame kost in tijden van wielerkoorts: het wielerjargon in Alfred Jarry's Le surmâle  en de Nederlandse vertaling van Gerrit Komrij, belicht door Jan Mulder.

    17.29_wielrenners

    Lees meer >
  • Bloemen en puin

    Vorige week verscheen Trilogie van een beginnend schrijverschap, bestaande uit drie romans van Nobelprijswinnaar Patrick Modiano. De middelste roman, Bloemen en puin, werd vertaald door Paul Gellings. Hij vertelt hoe hij moest spelen met de titel, grammaticale tijd en topografische aanduidingen om het verhaal in het Nederlands tot leven te wekken.

    17.28_Bloemen Puin

    Lees meer >
  • Mijn gedroomde Pinocchio

    Een boek als Pinocchio (1881) van Carlo Collodi is, zoals zoveel jeugdliteratuur, echt niet alleen voor kinderen. Ook voor – al dan niet voorlezende – volwassenen is er meer dan genoeg te ontdekken. Hoe kun je als vertaler beide groepen bedienen en tegelijkertijd trouw blijven aan de stijl en inhoud van het origineel? Italianist en vertaler Linda Pennings over haar gedroomde vertaling.

    17.24_illustratie1

    Lees meer >
  • Poëzievertalen op Poetry

    De 48ste editie van het Poetry International Festival in Rotterdam was er een van vele hoogtepunten. Daarbij kreeg niet alleen de poëzie, maar ook het poëzievertalen alle aandacht die het verdient. Poëzievertaler Jeske van der Velden was erbij en genoot. 

    17.23_Poetry

    Lees meer >
  • Murakami in het Engels

    Ingekort, bijgewerkt, gestroomlijnd. Is de Engelstalige Murakami totaal anders dan de Japanse, en is dat de schuld van uitgevers of vertalers? Of blijven het ritme van zijn taal en de gang van zijn verhaal juist beter overeind in dit soort vertalingen? Lukas Skowroneck onderzoekt de balans tussen aantrekkelijk en respectloos. 

    Haruki -Murakami -japan

    Lees meer >
  • Puberen in fascistisch Italië

    Fascistische pubers in het vooroorlogse Italië spelen de hoofdrol in een vergeten klassieker. Emilia Menkveld vertaalde De rode anjer van Elio Vittorini en vertelt hoe ze omging met jongenstaal en historische gebeurtenissen om de schrijver en de lezer elkaar te laten ontmoeten op de brug van haar eigen vertaalstijl.

    Vitto4

    Lees meer >
  • Filter Vertaalprijs 2017

    Vorige week werd de Filter Vertaalprijs 2017 uitgereikt. Heleen Oomen hoorde in een vierkante arena waar misschien wel eens geheadbangd wordt de genomineerden vertellen over komkommervertalers, kaalheidsmicroben en dialogen die monologen zijn vol begoocheling en bedrog. Uiteindelijk kwam ze bij winnaar Robbert-Jan Henkes in een ander universum terecht, op de maan.

    Prijswinnaars

    Foto Elbert Besaris   

     

    Lees meer >
  • nog meer Filter online

    Sinds 2013 werkt Filter aan de volledige ontsluiting van al haar jaargangen (op de twee recentste na). Dit gebeurt uitsluitend met toestemming van de auteurs. Vanaf vandaag zijn maar liefst 824 artikelen uit de jaargangen 1 t/m 18 te lezen op onze website. In de loop van dit jaar worden ook de jaargangen 19 t/m 21 openbaar toegankelijk.

    omslagen 1-18

    Lees meer >
  • Filter heeft u nodig

    Word nu vriend of begunstiger en help Stichting Filter de tijdschriften Filter en Webfilter in de huidige vorm voort te zetten en de Filter Vertaalprijs te organiseren. Als donateur profiteert u bovendien van allerlei extra’s.

    Pexels -photo -9817

    Lees meer >
  • Dossier Vertaling en censuur

    Censuur2

    Censuur is een vraatzuchtig monster, dat alles verslindt. Veel houdt het binnen; wat er wel uitkomt, is altijd veranderd. Omdat vertalen en censuur veelvoudig verbonden zijn, publiceert Filter dit dossier: in Spanje onder Franco moet een sterke vrouw in een Amerikaanse film een toontje lager zingen, maar een vertaling van Ulysses glipt er zomaar doorheen uit onbegrip. In het eveneens fascistische Italië verandert de censuur in populaire vertaalde misdaadromans sommige personages van Italiaanse schurken in Britse misdadigers, wordt zelfmoord een verkeersongeval en een schraperige vrouw een Jodin. In de Sovjet-Unie verwekt de alomtegenwoordige censuur juist een dissident poëtisch genre dat nu specifieke vertaalproblemen oplevert. Maar ook in niet-dictatoriale regimes zoals Noorwegen of de VS herschrijft een vertaler soms welbewust, om ideologische redenen. Moeten we ons niet afvragen of misschien alle vertalen een vorm van censuur is? Joseph Brodsky poneerde ‘Vertalen heeft met censuur gemeen dat beide opereren op basis van het “wat is er mogelijk”-principe, waarbij opgemerkt dient te worden dat taalbarrières net zo hoog kunnen zijn als de barrières die door de staat worden opgeworpen.’ (Less than one, 1977). Ook aan die belangwekkende vraag besteedt dit nieuwe Filter-dossier ruime aandacht.

    Lees meer >